Üzümler ne kadar iyiyse şarap da o kadar iyi olur. Üzüm, şarabın karakterini belirleyen ana unsurdur. Elbette üretici şıraya müdahale ederek şaraba farklı bir boyut kazandırabilir, ancak üzüm yine de lezzetin temel belirleyicisi olacaktır.
Binlerce yıl önce şarap üreticilerinin üzüm türleri arasında tercih yapma gibi bir şansı bulunmuyordu. Ellerindeki üzüm ne ise onu kullanmak zorundaydılar. Vitis vinifera adı verilen ve şarap yapımına elverişli olan üzüm cinsinin ana vatanı Avrupa, Orta ve Doğu Asya idi. Bilinen ilk şarap üretimi de bu bölgelerde ortaya çıktı. Bugün dünyadaki şarap üretiminin büyük bir bölümünde hala bu cins üzüm kullanılmaktadır.
Vitis Vinifera adı verilen üzüm cinsinin on bine yakın farklı türü bulunmaktadır. Ancak bunların sadece iki yüz otuz kadarı şarap yapımına uygundur.
Bir üzümü diğerlerinden ayıran en belirgin görsel özelliği rengidir. Üzümler olgunlaştıklarında kabuklarının aldığı renge göre beyaz şarap üzümü veya kırmızı şarap üzümü olmak üzere ikiye ayrılır.
Üzümler çok çeşitli boylarda yetiştirilir, bazıları oldukça büyük, bazıları ise küçük tanelidir. Kabukları ince ya da kalın olabilir. Üzümlerin bir kısmı diğerlerine göre daha yüksek asit oranına sahipken diğer bir kısmı ise şarapta kolayca ayırt edilebilen aromatik bir nüansta olabilir.